Önemli bir günün sabahında aynada beliren bir sivilce can sıkar; yüzü kaplayan inatçı akne ise özgüveni derinden etkiler. Ergenlerin yaklaşık yüzde 85'inde görülen sivilce, yetişkinlikte de devam edebiliyor. Sivilce nasıl geçer, hangi yöntemler gerçekten işe yarıyor?
Sivilce neden çıkar?
Sivilce (akne), kıl köklerine açılan yağ bezlerinin hastalığıdır. Dört etken birlikte rol oynar:
• Yağ bezlerinin fazla yağ üretmesi
• Ölü deri hücrelerinin gözenekleri tıkaması
• Tıkanan gözenekte bakterilerin çoğalması
• İltihap
Bu süreci başlatan başlıca etken hormonlardır. Ergenlik, adet öncesi dönem, gebelik ve polikistik over sendromu bu yüzden sivilceyi artırır. Genetik yatkınlık, stres, yağlı kozmetik ürünler ve bazı ilaçlar da etkilidir.
Beslenme sivilce yapar mı?
Çikolata ve yağlı yiyeceklerin sivilce yaptığı inancı yaygın olsa da kanıtlar sınırlı. Araştırmalar daha çok şekerli ve beyaz unlu, kan şekerini hızla yükselten besinler ile yağsız sütün bazı kişilerde sivilceyi artırabildiğine işaret ediyor. Etki kişiden kişiye değişiyor.
Sivilce nasıl geçer? Doğru cilt bakımı
• Günde iki kez yıkayın: Sabah ve akşam, ılık su ve yumuşak bir yüz temizleyiciyle. Daha sık yıkamak ve sert ovmak cildi tahriş edip sivilceyi artırır.
• Sıkmayın, kurcalamayın: Sıkmak iltihabı derine iter; iz ve leke kalmasının en sık nedenidir.
• Doğru ürün seçin: Etiketinde "gözenek tıkamaz" (non-komedojenik) ve "yağsız" yazan nemlendirici, güneş kremi ve makyaj malzemeleri kullanın.
• Nemlendirmeyi atlamayın: Yağlı cilt de neme ihtiyaç duyar; kuruyan cilt daha fazla yağ üretir.
• Güneş kremi kullanın: Güneş, sivilce lekelerini koyulaştırır; bazı sivilce ilaçları da cildi güneşe duyarlı hâle getirir.
• Makyajla uyumayın.
• Yüzünüze dokunmayın; telefon ekranını ve yastık kılıfını sık temizleyin.
• Terledikten sonra yüzünüzü yıkayın.
Diş macunu, limon, karbonat ve sarımsak gibi ev yöntemleri cildi tahriş eder, yanık ve leke bırakabilir.
Sivilce tedavisinde neler kullanılır?
Hafif akne: Eczanelerde satılan benzoil peroksit ve salisilik asit içeren ürünler işe yarar. Hekim, gözenek tıkanmasını önleyen retinoid kremler ve antibiyotikli kremler önerebilir.
Orta ve şiddetli akne: Ağızdan alınan antibiyotikler, kadınlarda hormon düzenleyici tedaviler ve dirençli, iz bırakan olgularda izotretinoin kullanılır. İzotretinoin çok etkili bir ilaçtır; ancak gebelikte kesinlikle kullanılmaz ve yalnızca dermatoloji uzmanının yakın takibinde alınır.
Sivilce ne kadar sürede geçer?
Hiçbir tedavi bir gecede sonuç vermez. Ürünlerin etkisini görmek için en az altı-sekiz hafta düzenli kullanım gerekir; ilk haftalarda geçici bir artış olabilir. Sık ürün değiştirmek süreci uzatır.
Sivilce izleri geçer mi?
Kızarıklık ve kahverengi lekeler aylar içinde kendiliğinden solabilir. Çukur biçimindeki izler ise kalıcıdır; lazer, kimyasal peeling ve iğneli radyofrekans gibi yöntemlerle hafifletilebilir. Bu nedenle en iyi yaklaşım, iz oluşmadan sivilcenin tedavi edilmesidir.
Ne zaman doktora gidilmeli?
• İki-üç aylık düzenli bakıma rağmen düzelme yoksa
• Derin, ağrılı, kistik sivilceler varsa
• Sivilceler iz ve leke bırakıyorsa
• Sırt ve göğüste yaygınsa
• Yetişkin yaşta aniden başladıysa; kadınlarda adet düzensizliği ve tüylenme eşlik ediyorsa
• Ruh hâlinizi ve sosyal yaşamınızı etkiliyorsa
Diğer cilt sorunları için egzama nedir haberimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Egzama Nedir? Belirtileri, Tetikleyicileri ve Egzamaya İyi Gelen Yöntemler
İnsülin Direnci Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve İnsülin Direncini Kırmanın Yolları
D Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir? D Vitamini Kaç Olmalı, Nasıl Yükselir?
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
