Herkes zaman zaman üzülür, morali bozulur, canı hiçbir şey yapmak istemez. Depresyon ise bundan farklıdır: Günlerce değil haftalarca süren, kişinin çalışmasını, sevdikleriyle ilişkisini ve yaşamdan aldığı tadı elinden alan bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre dünyada yüz milyonlarca insan depresyonla yaşıyor.
Depresyon nedir?
Depresyon; duyguları, düşünceleri, bedeni ve davranışları birlikte etkileyen bir ruh sağlığı sorunudur. "Biraz gayret etse düzelir" denilecek bir durum ya da karakter zayıflığı değildir. Beyin kimyası, genetik yatkınlık, yaşam olayları ve bedensel hastalıkların birlikte rol oynadığı, tedavi edilebilen bir hastalıktır.
Depresyon belirtileri nelerdir?
Aşağıdaki belirtilerden birkaçının, en az iki hafta boyunca, hemen her gün ve günün büyük bölümünde bulunması depresyonu düşündürür:
• Çökkün, üzgün ya da boşlukta hissetme
• Eskiden keyif veren şeylerden zevk alamama, ilgi kaybı
• Enerji azlığı, çabuk yorulma
• Uykusuzluk ya da aşırı uyuma; sabah erken uyanma
• İştah ve kiloda belirgin değişiklik
• Değersizlik, suçluluk ve yetersizlik duyguları
• Dikkatini toplayamama, karar vermekte zorlanma, unutkanlık
• Hareketlerde ve konuşmada yavaşlama ya da huzursuzluk
• Geleceğe dair umutsuzluk
• Cinsel isteksizlik
• Nedeni bulunamayan baş, sırt ve mide ağrıları
• Yaşamın anlamsız olduğu düşüncesi, ölüm düşünceleri
Üzüntü ile depresyon arasındaki fark
Üzüntü bir olaya verilen doğal tepkidir, zamanla hafifler ve kişinin işlevselliğini tümüyle ortadan kaldırmaz. Depresyonda ise çökkünlük süreklidir, bazen hiçbir neden yokken ortaya çıkar; kişi işini yapmakta, kişisel bakımını sürdürmekte, hatta yataktan kalkmakta zorlanır.
Depresyon neden olur?
• Ailede depresyon öyküsü
• Kayıp, ayrılık, işsizlik, ekonomik sıkıntı gibi zorlayıcı yaşam olayları
• Uzun süreli stres ve yalnızlık
• Çocukluk çağı travmaları
• Doğum sonrası dönem
• Kronik hastalıklar ve ağrı
• Tiroid tembelliği, B12 ve D vitamini eksikliği, kansızlık
• Alkol ve madde kullanımı, bazı ilaçlar
Bu nedenle değerlendirmenin bir parçası olarak kan tahlilleri de istenir.
Depresyon nasıl tedavi edilir?
Psikoterapi: Hafif ve orta şiddetteki depresyonda tek başına etkili olabilir. Bilişsel davranışçı terapi en yaygın kullanılan yöntemlerden biridir.
İlaç tedavisi: Orta ve ağır depresyonda psikiyatri uzmanı antidepresan başlar. Bu ilaçlar bağımlılık yapmaz; etkileri iki-dört haftada ortaya çıkar. Kişi kendini iyi hissetse bile tedavi hekimin önerdiği süre boyunca, genellikle en az altı ay sürdürülür. İlacı kendi kendine kesmek, hastalığın tekrarlamasının en sık nedenidir.
Çoğu hastada en iyi sonuç iki yöntemin birlikte kullanılmasıyla alınır.
Kişi kendisi için neler yapabilir?
• Uyku ve yemek saatlerini düzenli tutmak
• Kısa da olsa her gün yürümek; egzersizin depresyon üzerindeki olumlu etkisi araştırmalarla gösterilmiştir
• Küçük, ulaşılabilir hedefler koymak
• Yakınlarla bağı koparmamak, yalnız kalmamak
• Alkolden uzak durmak
• Önemli kararları iyileşme sonrasına bırakmak
Yakınınız depresyondaysa
"Kendini topla", "Senden kötüleri var" gibi cümleler yardımcı olmaz. Dinlemek, yargılamamak, yanında olduğunuzu hissettirmek ve profesyonel yardım alması için cesaretlendirmek en değerli destektir.
Ne zaman hemen yardım alınmalı?
Yaşamın sürdürülmeye değmediği düşüncesi ya da kendine zarar verme düşünceleri ortaya çıktığında beklemeyin. Bir yakınınıza haber verin, en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın. Bu düşünceler hastalığın bir belirtisidir ve tedaviyle geçer.
İlgili konular için anksiyete nedir, uykusuzluk nasıl geçer ve tiroid hastalığı belirtileri haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Anksiyete Nedir? Kaygı Bozukluğunun Belirtileri ve Anksiyeteyle Baş Etme Yolları
Uykusuzluk Nasıl Geçer? Uykuya Dalmayı Kolaylaştıran Yöntemler ve Uyku Hijyeni
Tiroid Hastalığı Belirtileri Nelerdir? Tiroidin Az ve Çok Çalışması Nasıl Anlaşılır?
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
