Gece yarısı zonklayarak uyandıran, yüzün yarısına yayılan bir diş ağrısı… Çekenler bilir; insanı çaresiz bırakan ağrıların başında gelir. Sabaha kadar idare etmenin yolları var; ancak unutmamak gerekir ki diş ağrısı bir uyarıdır ve nedeni ortadan kaldırılmadan geçmez.
Diş ağrısı neden olur?
• Diş çürüğü: En sık nedendir. Çürük ilerleyip dişin sinirine (pulpa) ulaştığında şiddetli ağrı başlar.
• Diş siniri iltihabı: Sıcak-soğukla başlayıp uzun süren, geceleri artan, zonklayıcı ağrı yapar.
• Diş apsesi: Kök ucunda iltihap birikmesidir. Sürekli, şiddetli ağrı; yüzde ve diş etinde şişlik; ağızda kötü tat ve bazen ateş görülür.
• Diş eti hastalıkları: Diş eti iltihabı ve çekilmesi.
• Yirmilik dişler: Yarı gömülü kalan dişin çevresindeki diş eti iltihaplanır; çene açmakta zorlanma olabilir.
• Diş hassasiyeti: Mine aşınması ya da diş eti çekilmesi nedeniyle soğuk, sıcak ve tatlıyla gelen kısa süreli sızlama.
• Kırık ya da çatlak diş, düşen dolgu
• Diş sıkma ve gıcırdatma
• Diş dışı nedenler: Sinüzit üst arka dişlerde ağrı yapabilir. Kulak ve çene eklemi sorunları da dişe yansıyabilir.
Diş ağrısı nasıl geçer? Hekime gidene kadar yapılabilecekler
• Ilık tuzlu suyla gargara: Bir bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz ekleyip ağzınızı çalkalayın. Bölgeyi temizler, diş etini rahatlatır.
• Dişinizi nazikçe fırçalayın ve diş ipi kullanın: Dişlerin arasına sıkışan yiyecek artıkları ağrıyı şiddetlendirebilir.
• Soğuk kompres: Havluya sarılı buzu yanağınıza dışarıdan 15-20 dakika uygulayın. Şişliği ve ağrıyı azaltır.
• Ağrı kesici: Parasetamol ya da ibuprofen, kutuda önerilen dozda alınabilir. Kullandığınız başka ilaçlar ya da kronik hastalığınız varsa eczacınıza danışın.
• Başınızı yüksekte tutun: Yatarken ek bir yastık kullanmak, bölgedeki kan basıncını ve zonklamayı azaltır.
• Ağrıyan tarafla çiğnemeyin: Çok sıcak, çok soğuk, şekerli ve sert yiyeceklerden kaçının.
Bunları yapmayın
• Aspirini dişin üzerine ya da diş etine koymayın: Dokuyu yakar, yara açar.
• Sıcak uygulamayın: Yanağa sıcak su torbası koymak iltihabın yayılmasını hızlandırır.
• Kolonya, alkol, sarımsak, karanfil yağı gibi maddeleri dişe uygulamayın: Diş etini tahriş eder; bazıları yanığa yol açar.
• Kendi kendinize antibiyotik kullanmayın: Antibiyotik ağrı kesici değildir; çürüğü ve sinir iltihabını tedavi etmez. Yalnızca diş hekiminin gerekli gördüğü durumlarda, ek tedaviyle birlikte kullanılır.
• Şişliği iğneyle patlatmaya çalışmayın.
• "Ağrı geçti" diye hekime gitmekten vazgeçmeyin: Sinir tümüyle öldüğünde ağrı kesilebilir; ancak enfeksiyon sessizce ilerlemeye devam eder.
Diş ağrısı nasıl tedavi edilir?
Tedavi, ağrının nedenine göre diş hekimi tarafından belirlenir: Çürük temizlenip dolgu yapılır; sinire ulaşan çürüklerde kanal tedavisi uygulanır; apse boşaltılır; diş eti hastalığında diş taşı temizliği ve diş eti tedavisi yapılır; sorunlu yirmilik dişler çekilir. Kurtarılamayacak dişlerde son seçenek çekimdir.
Hangi durumda acil başvurulmalı?
• Yüzde, çene altında ya da boyunda şişlik
• Yüksek ateş ve halsizlik
• Ağzı açmakta, yutmakta ya da nefes almakta güçlük
• Göz çevresine yayılan şişlik
• Ağrı kesiciyle geçmeyen dayanılmaz ağrı
• Darbe sonrası kırılan ya da yerinden çıkan diş
Diş kaynaklı enfeksiyonlar yüz ve boyun bölgesine hızla yayılabilir; bu belirtiler beklemeye gelmez.
Gebelikte diş ağrısı
Gebelik, diş tedavisine engel değildir. Ağrı ve enfeksiyon hem anne hem bebek için risk oluşturduğundan bekletilmemelidir. Gebeler hekime danışmadan ağrı kesici kullanmamalı, diş hekimine gebe olduğunu mutlaka söylemelidir.
Diş ağrısını önlemek için
• Dişlerinizi günde iki kez, iki dakika süreyle florürlü macunla fırçalayın.
• Her gün diş ipi ya da arayüz fırçası kullanın.
• Şekerli yiyecek ve içecekleri, özellikle öğün aralarındaki atıştırmaları azaltın.
• Diş fırçanızı üç ayda bir değiştirin.
• Altı ayda bir diş hekimi kontrolüne gidin; küçük çürükler ağrı yapmadan yakalanır.
• Diş sıkıyorsanız hekiminize gece plağını sorun.
İlgili konular için sinüzit nedir, baş ağrısı nasıl geçer ve ateş nasıl düşürülür haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Sinüzit Nedir, Nasıl Geçer? Belirtileri, Tedavisi ve Evde Rahatlatan Yöntemler
Baş Ağrısı Nasıl Geçer? Ağrı Türleri, Evde Rahatlatan Yöntemler ve Tehlike İşaretleri
Ateş Nasıl Düşürülür? Yetişkinlerde ve Çocuklarda Ateş Düşürmenin Doğru Yolları
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
