Gün sonunda yanan, batan, sanki içine kum kaçmış gibi hissettiren gözler… Ekran başında geçen saatler arttıkça göz kuruluğu, göz hekimlerine başvuru nedenlerinin başına yerleşti. Basit bir rahatsızlık gibi görünse de tedavi edilmediğinde görme kalitesini düşürebiliyor.
Göz kuruluğu nedir?
Gözün yüzeyi, her göz kırpışta yayılan ince bir gözyaşı tabakasıyla kaplıdır. Bu tabaka gözü nemlendirir, besler, mikroplardan korur ve net görmeyi sağlar. Gözyaşı üç katmandan oluşur: yağ, su ve mukus. Gözyaşı yeterince üretilmediğinde ya da yağ tabakasının bozulması nedeniyle hızla buharlaştığında göz yüzeyi kurur; bu duruma göz kuruluğu (kuru göz hastalığı) denir.
Göz kuruluğu belirtileri nelerdir?
• Gözde yanma, batma, kaşıntı
• Kum ya da yabancı cisim kaçmış hissi
• Kızarıklık
• Göz yorgunluğu, ağırlık hissi
• Bulanık görme; göz kırpınca düzelir
• Işığa karşı hassasiyet
• Sabahları göz kapaklarında yapışma, çapaklanma
• Kontakt lens takmakta zorlanma
• Gözde sulanma
Sonuncusu şaşırtıcı gelebilir: Kuruyan göz yüzeyi tahriş olduğunda refleks olarak fazla gözyaşı salgılanır; ancak bu sulu gözyaşı gözü nemlendirmeye yetmez. Şikâyetler genellikle akşam saatlerinde, uzun süre okuma, araç kullanma ve ekran kullanımı sonrasında artar.
Göz kuruluğu neden olur?
• Ekran kullanımı: Ekrana bakarken göz kırpma sayısı yarıya düşer; gözyaşı buharlaşır.
• Yaş: 50 yaşından sonra gözyaşı üretimi azalır.
• Kadın olmak: Menopoz, gebelik ve doğum kontrol haplarına bağlı hormonal değişiklikler.
• Ortam koşulları: Klima, kalorifer, rüzgâr, kuru ve tozlu hava, sigara dumanı.
• Kontakt lens kullanımı
• Göz kapağı bezlerinin tıkanması ve kapak iltihabı (blefarit)
• İlaçlar: Alerji ilaçları, bazı tansiyon ilaçları, depresyon ilaçları, idrar söktürücüler, sivilce tedavisinde kullanılan izotretinoin.
• Hastalıklar: Sjögren sendromu, romatoid artrit, lupus, diyabet, tiroid hastalıkları.
• Göz ameliyatları: Lazerle göz çizdirme ve katarakt ameliyatı sonrası geçici kuruluk olabilir.
• A vitamini eksikliği
Göz kuruluğuna ne iyi gelir?
20-20-20 kuralını uygulayın: Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca, yaklaşık 6 metre (20 fit) uzaktaki bir noktaya bakın. Bu sırada bilinçli olarak birkaç kez tam göz kırpın.
Ekranı doğru konumlandırın: Ekranın üst kenarı göz hizasında ya da biraz altında olsun. Aşağıya doğru bakmak göz açıklığını azaltır, buharlaşmayı yavaşlatır.
Ortamı nemlendirin: Klima ve vantilatörün doğrudan yüzünüze üflemesini engelleyin. Kışın odada nemlendirici kullanın.
Suni gözyaşı damlası kullanın: Eczanelerde satılan suni gözyaşları ilk basamak tedavidir. Günde dörtten fazla damlatmanız gerekiyorsa koruyucu madde içermeyen, tek kullanımlık olanları tercih edin. Gece için jel ve merhem biçiminde ürünler vardır.
Ilık kompres ve kapak temizliği yapın: Günde bir-iki kez, 5-10 dakika göz kapaklarına ılık, nemli bir bez uygulamak tıkalı yağ bezlerini açar. Ardından kapak kenarlarını nazikçe temizleyin.
Gözlerinizi koruyun: Rüzgârlı ve güneşli havalarda yanları kapalı güneş gözlüğü takın.
Yeterli su için; omega-3 kaynaklarını tüketin: Balık, ceviz ve keten tohumu gözyaşı kalitesini destekleyebilir.
Sigara içmeyin; dumanlı ortamlardan uzak durun.
Lens kullanım süresini kısaltın: Lensle uyumayın; hekiminize kuru göze uygun lens tiplerini sorun.
"Kızarıklık giderici" damarbüzücü damlalar göz kuruluğunu tedavi etmez; uzun süre kullanıldığında şikâyeti artırır.
Göz kuruluğu nasıl tedavi edilir?
Suni gözyaşıyla düzelmeyen olgularda göz hekimi; iltihabı baskılayan reçeteli damlalar, gözyaşının göz yüzeyinde daha uzun kalmasını sağlayan gözyaşı kanalı tıkaçları ve göz kapağı bezlerine yönelik ısı ve ışık tedavileri gibi seçenekleri değerlendirir. Altta yatan romatizmal bir hastalık varsa onun tedavisi de gerekir.
Ne zaman doktora gidilmeli?
• Şikâyetler birkaç haftadır sürüyor ve damlalarla geçmiyorsa
• Gözde ağrı, belirgin kızarıklık ya da görmede azalma varsa
• Işığa bakamıyorsanız
• Ağız kuruluğu ve eklem ağrıları da eşlik ediyorsa
• Gözde akıntı varsa ya da göze yabancı cisim, kimyasal madde kaçtıysa
İlgili konular için kornea nakli nedir, romatizma belirtileri ve menopoz belirtileri haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Kornea Nakli Nedir? Kimlere Yapılır, Ameliyat ve İyileşme Süreci Nasıl?
Romatizma Belirtileri Nelerdir? İltihaplı Romatizma ile Kireçlenme Arasındaki Fark
Menopoz Belirtileri Nelerdir? Menopoz Kaç Yaşında Başlar, Şikâyetler Nasıl Hafifler?
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
