Sürekli yorgun hissetmek, nedensiz kemik ağrıları, sık sık hastalanmak… Bu şikâyetlerle doktora gidenlerin önemli bir bölümünde tahlil aynı sonucu veriyor: D vitamini düşük. Güneşli bir ülke olmasına karşın Türkiye'de D vitamini eksikliği oldukça yaygın.
D vitamini ne işe yarar?
D vitamini, kalsiyum ve fosforun bağırsaktan emilmesini sağlayarak kemikleri ve dişleri güçlendirir. Kas işlevi ve bağışıklık sistemi için de gereklidir. Diğer vitaminlerden farkı, büyük bölümünün besinlerle alınmayıp güneş ışığının etkisiyle ciltte üretilmesidir.
D vitamini eksikliği belirtileri nelerdir?
• Geçmeyen yorgunluk ve halsizlik
• Kemik ağrıları, özellikle bel, kalça ve bacaklarda
• Kas güçsüzlüğü, kramplar
• Sık enfeksiyon geçirme
• Saç dökülmesi
• Moral bozukluğu
• Yaraların geç iyileşmesi
Belirtiler özgül değildir; birçok kişide eksiklik hiçbir şikâyete yol açmaz. Ağır ve uzun süren eksiklik çocuklarda raşitizme, yetişkinlerde kemik yumuşamasına ve kemik erimesine zemin hazırlar.
D vitamini kaç olmalı?
Kanda 25-hidroksi D vitamini düzeyine bakılır. Yaygın kabul gören sınıflandırma şöyle:
• 20 ng/ml'nin altı: Eksiklik
• 20-30 ng/ml: Yetersizlik
• 30 ng/ml ve üzeri: Yeterli
• 100 ng/ml'nin üzeri: Fazlalık; 150 ng/ml'nin üzeri zehirlenme riski
D vitamini eksikliği neden olur?
• Güneşe yeterince çıkmamak; kapalı ortamda çalışmak
• Kapalı giyim tarzı
• Koyu ten rengi
• İleri yaş
• Fazla kilo (D vitamini yağ dokusunda tutulur)
• Kış ayları ve hava kirliliği
• Emilim bozukluğu yapan bağırsak hastalıkları, böbrek ve karaciğer hastalıkları
D vitamini nasıl yükselir?
Güneş: Bahar ve yaz aylarında, haftada birkaç gün, kollar ve bacaklar açık olacak biçimde 15-20 dakika güneşlenmek çoğu kişi için yeterlidir. Cam arkasından alınan güneş ışığı D vitamini üretimini sağlamaz; yüksek koruma faktörlü güneş kremi de üretimi azaltır. Güneş yanığından kaçınmak için öğle saatlerinde uzun süre güneşte kalmayın.
Besinler: Somon, uskumru, sardalya gibi yağlı balıklar, yumurta sarısı, karaciğer ve D vitaminiyle zenginleştirilmiş süt ürünleri başlıca kaynaklardır. Ancak yalnızca beslenmeyle ihtiyacı karşılamak zordur.
Takviye: Eksiklik saptandığında hekim, düzeye göre uygun dozda damla ya da ampul biçiminde takviye önerir.
Kendi kendine D vitamini kullanmak zararlı mı?
Evet, olabilir. D vitamini yağda çözündüğü için fazlası vücutta birikir. Kontrolsüz yüksek doz kullanımı kanda kalsiyum yükselmesine, bulantı, kusma, böbrek taşı ve böbrek hasarına yol açabilir. Takviyeye başlamadan önce düzeye baktırmak ve dozu hekime bırakmak gerekir.
Böbrek sağlığı için böbrek yetmezliği belirtileri, kas-iskelet ağrıları için bel ağrısı nasıl geçer haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Bel Ağrısı Nasıl Geçer? Evde Uygulanabilecek Yöntemler ve Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler
Böbrek Yetmezliği Belirtileri Nelerdir? Böbreklerin Verdiği Sinyaller ve Tanı Yöntemleri
Uykusuzluk Nasıl Geçer? Uykuya Dalmayı Kolaylaştıran Yöntemler ve Uyku Hijyeni
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
