Karaciğer, kendini onarabilen nadir organlardan biri. Ancak yıllar süren hasar karşısında bu onarım gücü de tükeniyor; sağlıklı dokunun yerini sert, işlevsiz bağ dokusu alıyor. Bu tablonun adı siroz. Peki siroz nedir, nasıl anlaşılır, tedavisi var mı?
Siroz nedir?
Siroz, karaciğerin uzun süre devam eden hasara verdiği yanıt sonucunda nedbe dokusuyla kaplanması ve yapısının bozulmasıdır. Sertleşen karaciğer kanı süzme, protein ve pıhtılaşma faktörü üretme, zehirli maddeleri temizleme gibi görevlerini yerine getiremez hâle gelir.
Siroz neden olur?
• Kronik viral hepatitler: Hepatit B ve hepatit C, Türkiye'de sirozun önde gelen nedenleri arasında.
• Alkol: Uzun süreli ve yoğun alkol kullanımı.
• Karaciğer yağlanması: Obezite ve diyabetin artmasıyla sıklığı giderek yükseliyor.
• Diğer nedenler: Otoimmün karaciğer hastalıkları, safra yolu hastalıkları, kalıtsal demir ve bakır birikimi hastalıkları, bazı ilaçlar.
Siroz belirtileri nelerdir?
Erken evrede siroz hiçbir şikâyete yol açmayabilir. Hastalık ilerledikçe şu belirtiler ortaya çıkar:
• Halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı
• Ciltte ve göz aklarında sararma
• Karında sıvı birikmesine bağlı şişlik (asit)
• Bacaklarda ödem
• Kolay morarma ve kanama
• Ciltte örümcek ağı biçiminde damarlanmalar, avuç içlerinde kızarıklık
• Kaşıntı
• Koyu renkli idrar
• Unutkanlık, uyku düzeninin tersine dönmesi, bilinç bulanıklığı
• Kanlı kusma ya da katran rengi dışkı
Kanlı kusma ve bilinç değişikliği acil müdahale gerektirir.
Siroz nasıl teşhis edilir?
Kan tahlilleri, ultrason ve karaciğer sertliğini ölçen görüntüleme yöntemleri tanıda kullanılır. Gerekli görülürse karaciğer biyopsisi yapılır. Hekim ayrıca altta yatan nedeni saptamak için hepatit testleri ister.
Siroz tedavi edilebilir mi?
Oluşan nedbe dokusunu tümüyle geri döndüren bir ilaç yok. Ancak nedene yönelik tedaviyle hastalığın ilerlemesi durdurulabilir, hatta erken evrede kısmen gerileyebilir. Hepatit B ve C için etkili antiviral ilaçlar bulunuyor. Alkolün tümüyle bırakılması, kilo verilmesi, tuzun kısıtlanması ve hekime danışmadan ilaç ya da bitkisel ürün kullanılmaması tedavinin temelini oluşturur.
Karaciğerin görevini yapamadığı ileri evrede tek kalıcı çözüm karaciğer naklidir.
Sirozdan korunmak mümkün mü?
Büyük ölçüde evet. Hepatit B aşısı yaptırmak, hepatit taraması yaptırmak, alkolden uzak durmak ve sağlıklı kiloyu korumak sirozun önlenebilir nedenlerini ortadan kaldırır. Sirozlu hastaların karaciğer kanseri açısından altı ayda bir ultrasonla izlenmesi gerekir.
Ayrıntılar için karaciğer yağlanması ve karaciğer nakli nasıl olur haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Karaciğer Yağlanması Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Yağlanmayı Geriletmenin Yolları
Karaciğer Nakli Nasıl Olur? Canlı Vericiden Nakil, Ameliyat Süresi ve İyileşme Süreci
Organ Nakli Nedir? Hangi Organlar Nakledilir, Kimlere Yapılır?
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
