Kalp nakli, organ nakilleri içinde belki de en çok merak edileni. Böbrek ve karaciğerden farklı olarak canlı vericiden yapılması mümkün değil; bu yüzden kalp bekleyen hastaların tek umudu organ bağışı. Kalp nakli nasıl yapılır, kimler aday olabilir?
Kalp nakli kimlere yapılır?
Nakil, kalbin kan pompalama gücünü ileri derecede yitirdiği ve ilaç, pil ya da ameliyat gibi diğer tedavilerin yetersiz kaldığı son dönem kalp yetmezliği hastalarına uygulanır. En sık nedenler kalp kası hastalıkları (kardiyomiyopati), geçirilmiş büyük kalp krizleri ve doğuştan kalp hastalıklarıdır.
Hastanın diğer organlarının ameliyatı kaldırabilecek durumda olması, akciğer damar basıncının çok yüksek olmaması, aktif enfeksiyon ya da kanserinin bulunmaması gerekir. Değerlendirmeyi nakil merkezindeki kurul yapar.
Kalp kimden alınır?
Kalp yalnızca beyin ölümü gerçekleşmiş, kalbi hâlâ atan vericilerden alınabilir. Vericinin kan grubunun ve vücut ölçülerinin alıcıyla uyumlu olması aranır. Kalp, vücut dışında ancak birkaç saat dayanabildiği için organın çıkarılması ile takılması arasındaki süre çok kısadır; bu da kalp naklini zamana karşı bir yarış hâline getirir.
Kalp nakli ameliyatı nasıl yapılır?
Ameliyat genel anestezi altında yapılır ve birkaç saat sürer. Göğüs kemiği açılır, hasta kalp-akciğer makinesine bağlanır. Hastalıklı kalp çıkarılır; yeni kalp ana damarlara dikilerek yerleştirilir. Kan akışı sağlandığında yeni kalp çoğunlukla kendiliğinden atmaya başlar. Hasta ameliyattan sonra bir süre yoğun bakımda, ardından serviste izlenir; hastanede kalış genellikle birkaç haftadır.
Beklerken: Yapay kalp destek cihazları
Uygun organ çıkana kadar hastanın yaşamını sürdürebilmesi için kalbin pompalama işlevini destekleyen cihazlar takılabilir. Halk arasında "yapay kalp" olarak bilinen bu cihazlar bazı hastalarda nakle köprü, bazılarında ise kalıcı tedavi olarak kullanılır.
Kalp nakli sonrası yaşam
• Organ reddini önleyen bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ömür boyu kullanılır.
• İlk yıl kontroller sıktır; ret belirtilerini erken yakalamak için kalpten küçük doku örnekleri alınabilir.
• Enfeksiyonlardan korunmak, tuzu ve yağı azaltmak, sigaradan uzak durmak ve düzenli egzersiz yapmak gerekir.
Uluslararası verilere göre kalp nakli yapılan hastaların yarısından fazlası ameliyattan sonra on yıldan uzun yaşıyor; birçok hasta işine ve gündelik yaşamına dönebiliyor.
Türkiye'de kalp nakli
Kasım 2025 verilerine göre Türkiye'de 1.500'den fazla hasta kalp nakli bekliyor. Kadavra bağışının azlığı nedeniyle yapılan nakil sayısı ihtiyacın çok altında kalıyor.
Bağışçı olmak için organ bağışı nasıl yapılır, diğer nakil türleri için böbrek nakli nasıl olur ve karaciğer nakli nasıl olur haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Organ Bağışı Nasıl Yapılır? e-Devlet ve e-Nabız Üzerinden Organ Bağışı Adımları
Organ Nakli Nedir? Hangi Organlar Nakledilir, Kimlere Yapılır?
Organ Nakli Prosedürü Nedir? Başvurudan Ameliyata Adım Adım Organ Nakli Süreci
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
