Bir gün içinde üç ya da daha fazla kez sulu dışkılama, tıpta ishal olarak tanımlanıyor. Çoğunlukla birkaç gün süren ve kendiliğinden geçen bir tablo; ancak asıl tehlike ishalin kendisi değil, yol açtığı sıvı ve tuz kaybı. İshal nasıl geçer, nelere dikkat etmek gerekir?
İshal neden olur?
• Virüsler: En sık nedendir; halk arasında "mide üşütmesi" denilen tablo çoğunlukla viraldir.
• Bakteriler ve parazitler: Kirli su ve bozulmuş gıdalarla bulaşır; yaz aylarında ve seyahatlerde sıklaşır.
• Besin zehirlenmesi
• İlaçlar: Özellikle antibiyotikler bağırsak florasını bozarak ishale yol açabilir.
• Besin intoleransları: Süt şekeri (laktoz) intoleransı gibi.
• Kronik bağırsak hastalıkları
İshal nasıl geçer?
1. Kaybedilen sıvıyı yerine koyun: Tedavinin temeli budur. Su, tuzlu ayran, açık çay, pirinç suyu ve sade çorbalar tüketin. Eczanelerde satılan ağızdan sıvı tedavisi (ORS) tozları, kaybedilen tuz ve şekeri en doğru oranda karşılar. Sıvıyı bir anda değil, sık sık ve azar azar için.
2. Bağırsağı yormayan besinler yiyin: Aç kalmak gerekmez. Muz, pirinç lapası, haşlanmış patates, yoğurt, tuzlu kraker, kızarmış ekmek ve yağsız çorbalar uygundur.
3. Bir süre uzak durun: Yağlı ve kızarmış yiyecekler, çiğ sebze, baharat, şekerli ve gazlı içecekler, hazır meyve suları, kahve ve alkol ishali artırabilir.
4. Dinlenin ve ellerinizi sık yıkayın: Enfeksiyona bağlı ishal bulaşıcıdır. Tuvaletten sonra ve yemek hazırlamadan önce eller sabunla yıkanmalı.
İshal kesici ilaç kullanılmalı mı?
Bağırsak hareketlerini yavaşlatan ilaçlar bazı durumlarda rahatlatır; ancak ateş ya da kanlı dışkı varsa kullanılmamalıdır, çünkü mikrobun vücuttan atılmasını geciktirir. Antibiyotikler ise viral ishalde işe yaramaz. Her iki ilaç grubu da hekime danışılarak kullanılmalıdır. Probiyotikler bazı ishal türlerinde süreyi kısaltabilir.
Sıvı kaybı belirtileri nelerdir?
• Ağız kuruluğu, aşırı susama
• İdrarın azalması ve koyulaşması
• Halsizlik, baş dönmesi
• Gözlerde çökme
• Bebeklerde gözyaşı olmadan ağlama, bıngıldağın çökmesi, altı saatten uzun kuru bez
Bebek ve çocuklarda ishal
Küçük çocuklar sıvı kaybına yetişkinlerden çok daha hızlı girer. Emzirmeye devam edilmeli, sıvı her sulu dışkıdan sonra azar azar verilmelidir. Çocuklara doktora danışmadan ishal kesici ilaç verilmez.
Ne zaman doktora gidilmeli?
• İshal yetişkinlerde iki-üç günden, çocuklarda 24 saatten uzun sürüyorsa
• Dışkıda kan ya da sümük varsa
• 38,5 derecenin üzerinde ateş eşlik ediyorsa
• Şiddetli karın ağrısı ya da durdurulamayan kusma varsa
• Sıvı kaybı belirtileri ortaya çıktıysa
• Hasta bebek, yaşlı, gebe ya da kronik hastalığı olan biriyse
Tersi durum için kabızlık nasıl geçer, ateşe eşlik eden durumlar için ateş nasıl düşürülür haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Kabızlık Nasıl Geçer? Bağırsakları Çalıştıran Yöntemler ve Kabızlığa İyi Gelen Besinler
Ateş Nasıl Düşürülür? Yetişkinlerde ve Çocuklarda Ateş Düşürmenin Doğru Yolları
Mide Yanması Nasıl Geçer? Reflü Belirtileri ve Mide Yanmasına İyi Gelen Yöntemler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
