Halk arasında "üç aylık şeker" ya da "şeker hafızası" olarak bilinen HbA1c, diyabetin hem tanısında hem takibinde kullanılan en önemli testlerden biri. Tahlil sonucundaki bu değer ne anlatıyor, kaç olmalı?
HbA1c nedir?
Kandaki şeker, alyuvarların içinde bulunan ve oksijen taşıyan hemoglobin proteinine bağlanır. Şekerle bağlanmış hemoglobine HbA1c (glikozillenmiş hemoglobin) denir. Kan şekeri ne kadar yüksek seyrederse bu oran o kadar artar. Alyuvarların ömrü yaklaşık üç ay olduğundan test, son iki-üç ayın ortalamasını yansıtır.
Parmaktan ya da damardan yapılan şeker ölçümü o anın fotoğrafıysa, HbA1c son üç ayın filmidir.
HbA1c kaç olmalı?
• Yüzde 5,7'nin altı: Normal
• Yüzde 5,7-6,4: Prediyabet (gizli şeker)
• Yüzde 6,5 ve üzeri: Diyabet
Diyabet hastalarında hedef HbA1c kaçtır?
Çoğu yetişkin diyabet hastası için hedef yüzde 7'nin altıdır. Ancak bu hedef herkes için aynı değildir. Genç ve başka hastalığı olmayan kişilerde daha sıkı; ileri yaştakilerde, şeker düşmesine yatkın olanlarda ve ciddi kalp-damar hastalığı bulunanlarda daha esnek hedefler belirlenir. Hedefi hekim, hastaya göre koyar.
HbA1c ortalama kaç şekere denk gelir?
• Yüzde 6: ortalama 126 mg/dl
• Yüzde 7: ortalama 154 mg/dl
• Yüzde 8: ortalama 183 mg/dl
• Yüzde 9: ortalama 212 mg/dl
• Yüzde 10: ortalama 240 mg/dl
HbA1c testi için aç olmak gerekir mi?
Hayır. Test günün herhangi bir saatinde, aç ya da tok yapılabilir. Bir gün önce yenen yemek sonucu etkilemez.
Test ne sıklıkla yapılmalı?
Kan şekeri kontrol altında olan diyabet hastalarında yılda iki kez, tedavisi değişen ya da hedefe ulaşamayan hastalarda üç ayda bir ölçüm önerilir.
HbA1c yanıltıcı olabilir mi?
Evet. Kansızlık, yakın zamanda geçirilmiş kanama ya da kan nakli, böbrek yetmezliği, gebelik ve bazı kalıtsal kan hastalıkları sonucu olduğundan düşük ya da yüksek gösterebilir. Ayrıca HbA1c bir ortalamadır; gün içindeki ani yükseliş ve düşüşleri göstermez. Bu nedenle hekimler sonucu parmak ucu ölçümleri ya da sensör verileriyle birlikte değerlendirir.
HbA1c nasıl düşer?
Beslenme düzenine uymak, düzenli egzersiz, kilo kontrolü ve ilaçların aksatılmadan kullanılması HbA1c'yi düşürür. Değerdeki her bir puanlık düşüş, diyabete bağlı göz, böbrek ve sinir hasarı riskini belirgin biçimde azaltır.
Anlık ölçümler için açlık kan şekeri kaç olmalı, sınırdaki sonuçlar için gizli şeker nedir, tedavi için şeker hastalığı tedavisi haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Açlık Kan Şekeri Kaç Olmalı? Normal Şeker Değerleri ve Sonuçların Anlamı
Gizli Şeker Nedir? Prediyabet Belirtileri ve Diyabete Dönüşmesini Önlemenin Yolları
Şeker Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır? Diyabette İlaç, İnsülin ve Yaşam Tarzı
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
