Midenin üst kısmında kazınma, yemekten sonra şişkinlik, ekşime… Toplumda çok yaygın olan bu şikâyetlerin arkasında sıklıkla gastrit bulunuyor. Çoğu zaman hafif seyretse de ihmal edildiğinde ülsere ve mide kanamasına zemin hazırlayabiliyor.
Gastrit nedir?
Midenin iç yüzeyi, mide asidinin aşındırıcı etkisine karşı koruyucu bir zarla kaplıdır. Bu zarın iltihaplanmasına gastrit denir. Aniden başlayan ve kısa süren tabloya akut, aylar ve yıllar boyunca süren tabloya kronik gastrit adı verilir.
Gastrit belirtileri nelerdir?
• Karnın üst orta bölümünde yanma, kazınma ya da ağrı
• Yemeklerden sonra şişkinlik, çabuk doyma
• Bulantı, bazen kusma
• Geğirme, hazımsızlık
• İştahsızlık
• Ağızda kötü tat
Kronik gastrit uzun süre hiçbir belirti vermeyebilir.
Gastrit neden olur?
• Helikobakter pilori: Mide zarına yerleşen bu bakteri kronik gastritin en sık nedenidir ve Türkiye'de toplumun büyük bölümünde bulunur.
• Ağrı kesiciler: Aspirin, ibuprofen, naproksen gibi ilaçların sık ve aç karnına kullanılması mide zarına zarar verir.
• Alkol ve sigara
• Yoğun stres: Özellikle ağır hastalık, ameliyat ve yanık gibi durumlar.
• Safra reflüsü
• Otoimmün gastrit: Bağışıklık sistemi mide hücrelerine saldırır; B12 eksikliğine yol açar.
Gastrit nasıl teşhis edilir?
Hekim, şikâyetleri dinledikten sonra helikobakter pilori için nefes testi ya da dışkı testi isteyebilir. Uzun süren, tedaviye yanıt vermeyen ya da alarm belirtileri taşıyan hastalarda endoskopi yapılır; gerekirse mideden küçük doku örnekleri alınır.
Gastrit nasıl tedavi edilir?
Tedavi nedene yöneliktir. Mide asidini azaltan ilaçlar zarın iyileşmesini sağlar. Helikobakter pilori saptanırsa iki hafta süren, birden fazla antibiyotik ve mide koruyucu içeren özel bir tedavi uygulanır. Neden ağrı kesiciyse ilacın kesilmesi ya da değiştirilmesi gerekir. İlaçları hekimin önerdiği süre boyunca kullanmak, tekrarlamayı önlemek açısından önemlidir.
Gastrite ne iyi gelir?
• Az ve sık yemek; öğün atlamamak
• İyi çiğnemek, yavaş yemek
• Haşlama, ızgara ve fırın yemekleri tercih etmek
• Yoğurt, kefir gibi fermente süt ürünleri
• Muz, haşlanmış patates, yulaf, pirinç gibi mideyi yormayan besinler
• Papatya ve rezene gibi hafif bitki çayları
Gastritte nelerden kaçınmalı?
• Acı, baharatlı ve çok yağlı yiyecekler, kızartmalar
• Turşu, salça, sirke gibi asitli besinler
• Kahve, koyu çay, gazlı içecekler
• Alkol ve sigara
• Aç karnına ağrı kesici kullanmak
• Geç saatte yemek yemek
Hangi yiyeceğin şikâyeti artırdığı kişiden kişiye değişir; kendi tetikleyicilerinizi gözlemleyin.
Ne zaman doktora gidilmeli?
Şikâyetler bir-iki haftadan uzun sürüyorsa hekime başvurun. Kanlı ya da kahve telvesi görünümünde kusma, katran gibi siyah dışkı, açıklanamayan kilo kaybı, yutma güçlüğü, kansızlık ve şiddetli karın ağrısı ise alarm belirtileridir; acil değerlendirme gerektirir.
İlgili konular için mide yanması nasıl geçer, mide bulantısı nasıl geçer ve B12 eksikliği belirtileri haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Mide Yanması Nasıl Geçer? Reflü Belirtileri ve Mide Yanmasına İyi Gelen Yöntemler
Mide Bulantısı Nasıl Geçer? Bulantıya İyi Gelen Yöntemler ve Olası Nedenleri
B12 Eksikliği Belirtileri Nelerdir? B12 Kaç Olmalı, Hangi Besinlerde Bulunur?
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
