Dünya genelinde serviks kanseri, kadınlarda en sık görülen kanserler arasında önemli bir yer tutmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre 2022 yılında dünya genelinde yaklaşık 662 bin yeni serviks kanseri vakası saptanmış, yaklaşık 349 bin kadın bu hastalık nedeniyle yaşamını kaybetmiştir. Güven Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Yetkin Karasu, serviks kanserinin küresel ölçekte hâlen önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini vurguladı.
Kadınlarda en sık görülen kanserler arasında
Serviks kanserinin kadınlarda en sık görülen kanserler arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. Karasu, “Dünya genelinde serviks kanseri, kadınlarda en sık görülen kanserler arasındadır. Türkiye’de ise görülme sıklığı bazı diğer kadın kanserlerine kıyasla daha düşük olmakla birlikte, önlenebilir bir kanser olması nedeniyle ayrı bir önem taşımaktadır” dedi.
Türkiye verilerine de değinen Karasu, “Son resmi verilere göre ülkemizde serviks kanserinin görülme sıklığı yaklaşık yüz binde 4,5 olup, yılda yaklaşık 2 bin 374 kadına rahim ağzı kanseri tanısı konulmaktadır. Serviks kanseri büyük oranda HPV enfeksiyonuna bağlı, genellikle yavaş seyirli ve uzun yıllar sessiz kalabilen bir hastalıktır” ifadelerini kullandı.
Bilimsel veriler taramanın gücünü net biçimde ortaya koyuyor
Bilimsel çalışmalar ve Dünya Sağlık Örgütü değerlendirmelerinin, tarama programlarının etkinliğini açık şekilde ortaya koyduğunu belirten Prof. Dr. Karasu, şu bilgileri paylaştı:
“Düzenli ve etkili tarama programları ile serviks kanserlerinin yaklaşık %70–90’ının önlenebildiği bilinmektedir. Özellikle HPV temelli tarama programlarının yaygın olarak uygulandığı ülkelerde,
İnvaziv serviks kanseri insidansında yüzde 80–90 oranında azalma, serviks kanserine bağlı ölümlerde ise yüzde 70’e varan düşüşler bildirilmiştir. Bu veriler, taramanın yalnızca erken tanı değil, doğrudan kanseri önleyici bir sağlık uygulaması olduğunu net biçimde göstermektedir.”
Farkındalık artıyor, ancak gelişme alanı hâlâ var
Son yıllarda hastaların serviks kanseri konusunda daha bilinçli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Karasu, “Günümüzde kadınların serviks kanseri ve HPV konusunda farkındalığı geçmiş yıllara göre belirgin şekilde artmıştır. Tarama programlarına katılım genel olarak memnun edici düzeydedir. Bununla birlikte, düzenli katılımın daha da artırılması ve taramaya hiç katılmamış kadınlara ulaşılması hâlâ önemli bir gelişim alanıdır” dedi.
Belirti beklemek en sık yapılan hatalardan biri
Serviks kanserinin erken evrelerde çoğu zaman belirti vermediğini hatırlatan Prof. Dr. Karasu, “En sık yapılan hatalardan biri, şikâyetlerin başlamasını beklemektir. Oysa tarama testleri, belirtilerden çok daha önce hastalığı yakalama imkânı sunar. Anormal vajinal kanama, cinsel ilişki sonrası kanama, kasık ağrısı ya da olağandışı akıntı gibi bulgular mutlaka ciddiye alınmalı ve gecikmeden hekime başvurulmalıdır” ifadelerini kullandı.
HPV aşısı ile korunma mümkün
HPV aşısının rahim ağzı kanserine karşı en etkili korunma yöntemlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Karasu, sözlerini şöyle tamamladı:
“HPV aşıları, kanserle ilişkili yüksek riskli HPV tiplerine karşı güçlü bir koruma sağlar. Aşılama, tarama programlarının yerine geçmez; ancak birlikte uygulandığında koruyuculuk belirgin şekilde artar. Serviks kanseri, doğru bilgilendirme, düzenli tarama ve aşılama ile büyük ölçüde önlenebilen bir kanserdir.”
