Özellikle okul çağındaki çocukların sık sık yaşadığı, yetişkinleri de zaman zaman yatağa düşüren bademcik iltihabı, kış aylarının en yaygın enfeksiyonlarından. Belirtileri neler, nasıl geçer ve hangi durumda bademcikler alınır?
Bademcikler ne işe yarar?
Bademcikler, boğazın iki yanında yer alan, bağışıklık sisteminin parçası olan lenf dokularıdır. Ağız ve burundan giren mikroplara karşı ilk savunma hattını oluştururlar. Bu görevleri sırasında kendileri de enfekte olabilir; bu duruma bademcik iltihabı (tonsillit) denir.
Bademcik iltihabı belirtileri nelerdir?
• Şiddetli boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü
• Bademciklerde kızarıklık ve şişme
• Bademcikler üzerinde beyaz ya da sarı lekeler
• Ateş, titreme
• Boyunda şiş ve ağrılı lenf bezeleri
• Ağız kokusu
• Ses değişikliği
• Baş ağrısı, halsizlik
• Küçük çocuklarda karın ağrısı, bulantı, yemek yemeyi reddetme ve salya artışı
Bademcik iltihabı neden olur?
Vakaların çoğuna virüsler yol açar; bu durumda burun akıntısı, öksürük ve ses kısıklığı da tabloya eşlik eder. Bakteriyel enfeksiyonların en önemli nedeni ise halk arasında "beta" olarak bilinen A grubu streptokoktur. Beta enfeksiyonu tedavi edilmediğinde kalp kapakçıklarını etkileyen akut romatizmal ateşe ve böbrek iltihabına yol açabildiği için ayrıca önemlidir.
Viral mi, bakteriyel mi? Nasıl anlaşılır?
Yalnızca boğaza bakarak kesin ayrım yapmak çoğu zaman mümkün değildir. Hekim gerekli gördüğünde boğazdan sürüntü alarak hızlı antijen testi ya da kültür yapar. Öksürük ve burun akıntısı olmadan, ani başlayan yüksek ateş ve şiddetli boğaz ağrısı beta enfeksiyonunu düşündürür.
Bademcik iltihabı nasıl geçer?
• Bol sıvı için; ılık çorba ve bitki çayları boğazı rahatlatır.
• Yumuşak ve ılık besinler tercih edin.
• Ilık tuzlu suyla gargara yapın.
• Dinlenin.
• Ağrı ve ateş için hekimin önerdiği dozda parasetamol ya da ibuprofen kullanın.
Viral bademcik iltihabı genellikle bir hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Bakteriyel enfeksiyon saptanırsa hekim antibiyotik başlar. Şikâyetler birkaç günde geçse bile antibiyotiğin önerilen süre boyunca, genellikle 10 gün kullanılması gerekir; erken kesmek komplikasyon riskini artırır.
Bademcik ameliyatı ne zaman gerekir?
Bademciklerin alınması kararı kulak burun boğaz uzmanı tarafından verilir. Genel olarak şu durumlarda ameliyat düşünülür:
• Bir yılda yedi, art arda iki yılda yılda beş ya da art arda üç yılda yılda üç ve daha fazla bademcik enfeksiyonu geçirilmesi
• Büyük bademciklerin uykuda nefes durmasına, horlamaya ve yutma güçlüğüne yol açması
• Bademcik çevresinde apse gelişmesi
• Tek taraflı büyüme nedeniyle tümör şüphesi
Ne zaman acil başvurmalı?
Nefes almada zorluk, ağzı açamama, tükürüğünü yutamama, sesin boğuklaşması ve tek taraflı şiddetli ağrı, bademcik çevresinde apse geliştiğine işaret edebilir ve acil müdahale gerektirir.
Daha fazlası için boğaz ağrısı nasıl geçer ve ateş nasıl düşürülür haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Boğaz Ağrısı Nasıl Geçer? Evde Rahatlatan Yöntemler ve Doktora Gitme Zamanı
Ateş Nasıl Düşürülür? Yetişkinlerde ve Çocuklarda Ateş Düşürmenin Doğru Yolları
Soğuk Algınlığı Nasıl Geçer? Nezleyi Hafifleten Yöntemler ve Yapılmaması Gerekenler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
