Tahlil sonucunu eline alan pek çok kişinin gözü ilk olarak aynı satıra gidiyor: Glukoz. Açlık kan şekeri kaç olmalı, hangi değer endişe verici? Rakamları ve ne anlama geldiklerini sade biçimde derledik.
Açlık kan şekeri kaç olmalı?
En az sekiz saatlik açlığın ardından yapılan ölçümde değerler şöyle yorumlanır:
• 70-99 mg/dl: Normal
• 100-125 mg/dl: Bozulmuş açlık glukozu (halk arasında "gizli şeker")
• 126 mg/dl ve üzeri: Diyabet lehine; tanı için ölçümün başka bir gün tekrarlanması gerekir
Tokluk kan şekeri kaç olmalı?
Tokluk şekeri, yemeğe başladıktan iki saat sonra ölçülür. Şeker yükleme testinde ikinci saat değerleri şöyle değerlendirilir:
• 140 mg/dl'nin altı: Normal
• 140-199 mg/dl: Bozulmuş glukoz toleransı
• 200 mg/dl ve üzeri: Diyabet
HbA1c ne gösterir?
Tek bir ölçüm o anki durumu yansıtır. HbA1c testi ise son iki-üç ayın ortalama kan şekerini gösterir. Yüzde 5,7'nin altı normal, yüzde 5,7-6,4 arası prediyabet, yüzde 6,5 ve üzeri diyabet olarak kabul edilir.
Kan şekeri düşüklüğü de önemli
Kan şekerinin 70 mg/dl'nin altına inmesi hipoglisemi olarak adlandırılır. Titreme, terleme, çarpıntı ve ani açlık hissiyle kendini gösterir; özellikle diyabet ilacı ya da insülin kullananlarda görülür.
Doğru ölçüm için nelere dikkat edilmeli?
• Testten önce en az 8 saat hiçbir şey yememek; su içilebilir
• Ölçümü sabah saatlerinde yaptırmak
• Önceki akşam aşırı yemekten ve alkolden kaçınmak
• Ateşli hastalık ya da yoğun stres dönemlerinde sonucun yüksek çıkabileceğini bilmek
• Kullanılan ilaçları hekime bildirmek
Evde parmak ucundan yapılan ölçümler ile laboratuvarda damardan alınan kanın sonuçları arasında küçük farklar olabilir. Tanı, laboratuvar ölçümüne göre konur.
Sonuç yüksek çıktıysa ne yapmalı?
Sınırda ya da yüksek tek bir sonuç, kesin tanı anlamına gelmez. Aile hekiminiz testi tekrarlayacak, gerekirse HbA1c ya da şeker yükleme testi isteyecektir. Değer gizli şeker aralığındaysa bu bir uyarıdır: Beslenme ve hareketle bu aşamada diyabetin önüne geçmek çoğu zaman mümkün.
Ayrıntılar için şeker hastalığı nedir ve şeker hastalığı belirtileri haberlerimize bakabilirsiniz.
Kan şekeri değerleri hakkında sık sorulan sorular
Sabah şekeri neden yüksek çıkar?
Sabaha karşı salgılanan kortizol ve büyüme hormonu, kan şekerini yükseltici etki gösterir. Şafak fenomeni denen bu durum özellikle diyabet hastalarında belirginleşir. Sabah değerleri sürekli yüksek seyrediyorsa tedavinin gözden geçirilmesi için hekime bilgi verilmelidir.
Stres ve hastalık kan şekerini yükseltir mi?
Evet. Enfeksiyonlar, yoğun stres, uykusuzluk ve kortizon içeren ilaçlar kan şekerini geçici olarak yükseltebilir. Bu nedenle ateşli bir hastalık sırasında yapılan ölçüm, olağan durumu yansıtmayabilir.
Parmak ucu ölçümü ile laboratuvar sonucu neden farklı çıkar?
Ev tipi cihazlar kılcal damar kanını ölçer ve belirli bir sapma payıyla çalışır; laboratuvar ise damar kanındaki plazma şekerine bakar. Küçük farklar olağandır. Tanı için her zaman laboratuvar sonucu esas alınır.
mg/dL değeri mmol/L birimine nasıl çevrilir?
mg/dL cinsinden değer 18'e bölünür. Örneğin 100 mg/dL, yaklaşık 5,6 mmol/L'ye karşılık gelir.
İlgili Haberler
Şeker Hastalığı Nedir? Diyabetin Nedenleri, Türleri ve Tanı Yöntemleri
Şeker Hastalığı Belirtileri Nelerdir? Diyabetin Erken Dönemde Verdiği 10 İşaret
Şeker Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır? Diyabette İlaç, İnsülin ve Yaşam Tarzı
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
