Marbaş Menkul Değerler'in petrokimya sektörüne yönelik hazırladığı analizde, Meksika'daki arz sorunlarından ABD'deki dondurucu soğukların üretime etkisine kadar pek çok sektörel dinamik detaylıca ele alındı. Avrupa'dan Asya'ya doğru kaymakta olan üretim kapasitesi ve yeni yatırımlar hakkında şu önemli değerlendirmeler yapıldı:
Etilen-Nafta Makasında Keskin Yükseliş
27 Ocak itibarıyla ortalama Etilen-Nafta makasının geçtiğimiz haftaya kıyasla %14,2 artarak 257 dolar seviyesine yükseldiği görüldü. Sektörün geleceğini etkileyen temel gelişmeler arasında şunlar öne çıkıyor:
Sistemik Arz Çöküşü ve Kapasite Krizi
Meksika'da devlet petrol şirketi Pemex'in hammadde arzındaki yetersizlik, petrokimya üretiminde yıllık %34,2 oranında dramatik düşüşe yol açtı. Bu durum, tesislerin verimsiz çalışmasına neden olarak, tarımdan ambalaja, otomotivden inşaata kadar tüm ulusal sanayi zincirinde maliyetleri artırıp girdi kıtlığı oluşturdu.
Küresel Kimya Piyasasında Durgunluk
Yüksek faizler, imalat sektöründeki daralma ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler sonucu küresel kimya piyasası dört yıldır süren bir durgunluk içinde bulunuyor. Arz fazlasının etilen ve polietilen döngüsünün ancak 2028'e kadar dip seviyesine inebileceği tahmin ediliyor. Asahi Kasei, Mitsui Chemicals ve Mitsubishi Chemical, Batı Japonya'daki iki etilen üretim tesisinin kapasitesini optimize etmek ve karbonsuzlaşmayı desteklemek için önemli bir anlaşma imzaladı.
ABD ve Kanada'da Soğuk Havalardan Etkilenen Tesisler
Houston ve ABD Körfez Kıyısı'nda yaşanan şiddetli soğuklar nedeniyle tesislerde kontrollü kapanmalar gerçekleşti. Kanada'nın ABD'ye petrokimya ve plastik ihracatının %80'ini oluşturması, ABD-Kanada ticaret geriliminin sektörde olası etkilerini gündeme getirdi. Avrupa'daki otomotiv ve inşaat gibi ana sektörlerde talep zayıf seyrederken, etilen fiyatlarındaki yukarı yönlü hareket sınırlı kaldı. Alıcılar ise ihtiyaca göre alım stratejilerini sürdürüyor.
Önemli Yatırımlar ve Sektörel Dönüşümler
INEOS'tan Kritik Modernizasyon Yatırımı
Kasım 2025'te INEOS, Güney Fransa'daki Lavera tesisinde bulunan buhar kraker ünitesini modernize etmek için 250 milyon Euro'luk yatırım planladı. Avrupa'daki enerji maliyetlerinin ABD'ye kıyasla elektrikte 3 kat, doğalgazda ise 5 kat daha yüksek olduğunu vurgulayan şirket, bu modernizasyonun tesisin sürdürülebilirliği için hayati önem taşıdığını belirtti. Sektör analistleri, küresel arz fazlasının 2026 boyunca devam edeceğini ve kapasite kullanım oranlarının düşük kalacağını öngörüyor.
Avrupa'nın En Büyük Petrokimya Yatırımı: Project ONE
Antwerp'teki 4 milyar Euro değerindeki "Project ONE" etan kraker projesi inşaatının en yoğun dönemine girdi. Avrupa'nın son 20 yılındaki en büyük petrokimya yatırımı olan bu tesis, yıllık 1,5 milyon ton etilen üretecek ve 2026 sonunda faaliyete geçmesi bekleniyor. Ayrıca tesis, Avrupa'daki mevcut krakerlere göre %50 daha az karbon ayak izine sahip olacak şekilde tasarlandı.
BASF'in Çin Yatırımı ve Üretim Kayması
Alman kimya devi BASF, Güney Çin'de Guangdong eyaletindeki Zhanjiang şehrinde bulunan "Verbund" sahasında yıllık 1 milyon ton kapasiteli buhar krakeri işletmeye aldı. Bu gelişme, arz sorunlarının yanı sıra üretimin Avrupa'dan Asya'ya kayışının da önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Suudi Arabistan'dan Büyük Üretim Hamlesi
Suudi Arabistan Finans Bakanlığı, Jafurah sahasında Aralık 2025'te 1. Aşama üretimini günlük 450 milyon kübik feet kapasiteyle başlatacağını duyurdu. Amiral petrokimya kompleksi, Aramco ve TotalEnergies'in Jubail'deki SATORP rafinerisinde entegre rafineri ve kimyasal üretim yatırımları kapsamında toplam 11 milyar dolarlık dev bir projeyi temsil ediyor.
Hibya Haber Ajansı
