Çin Dışişleri Bakanlığı, Çin Halk Cumhuriyeti’nin Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT) kapsamında hazırladığı uygulama raporunu yayımladı.
Küresel Güvenlik ve Stratejik Değişimler
Raporda, dünya tarihinin eşi benzeri görülmemiş değişimler yaşadığı ve küresel stratejik güvenlik düzeninin köklü bir dönüşüm sürecinde olduğu vurgulandı. Soğuk Savaş zihniyeti ile hegemonya arayışlarının yeniden yükseldiğine dikkat çekildi. Yeniden ortaya çıkan “orman kanunu” anlayışı ve “savaş gemisi diplomasisi”nin bölgesel çatışmaları ve silahlanma yarışını artırdığı, bu durumun uluslararası silah kontrolü ve nükleer silahların yayılmasını önleme mekanizmalarına zarar verdiği ifade edildi.
Bloklar Arası Çatışmalar ve Çin’in Barışçı Yaklaşımı
Bazı devletlerin mutlak stratejik üstünlük elde etmek için bloklar arası gerilimleri kışkırttığı ve bunun küresel istikrarsızlığın temel nedenlerinden biri haline geldiği raporda yer aldı. Buna karşın Çin, barışçıl kalkınma yolundan sapmayarak, insanlığın ortak değerlerine ve kader birliği vizyonuna bağlı kaldığını belirtti. Küresel Kalkınma, Güvenlik, Medeniyet ve Yönetişim İnisiyatifleri gibi birçok girişimi hayata geçiren Çin’in, uluslararası silah kontrolü sürecinde önemli bir aktör olarak çalışmalarını sürdüreceği kaydedildi.
NPT Yükümlülükleri ve Nükleer Silahsızlanma Politikaları
Rapor, Çin’in NPT kapsamındaki sorumluluklarını yerine getirme sürecine dair ayrıntılı bilgilerin yanı sıra, nükleer silahsızlanma alanındaki politikalarını da açıkladı. Çin’in nükleer silahların tamamen yasaklanması ve ortadan kaldırılması yönündeki desteği vurgulanırken, uluslararası toplumun küresel stratejik istikrarı koruma ve tüm ülkelerin güvenliğini gözetme ilkeleri doğrultusunda nükleer silahsızlanmayı ilerletmesi gerektiği ifade edildi.
Nükleer Strateji ve Güvenlik Yaklaşımı
Çin, nükleer silahları ilk kullanan taraf olmama politikasını sürdürüyor ve savunma amaçlı bir nükleer strateji izlediği belirtiliyor. Ülkenin, nükleer kapasitesini yalnızca tehditlere karşı koymak ve nükleer tekelciliği kırmak için geliştirdiği, başka hiçbir devlete karşı nükleer yarışa girmediği aktarıldı.
Nükleer Silahların İlk Kullanımına Yönelik Taahhüt ve Modernizasyon Çalışmaları
Çin, nükleer silaha sahip beş ülkeden “ilk kullanmama” taahhüdünde bulunan tek ülke olarak öne çıkıyor. Nükleer silah geliştirmede ihtiyatlı davranan Çin, Chongqing ve Qinghai’daki iki nükleer geliştirme tesisini kapattı. Ayrıca, diğer nükleer güçleri küresel ve bölgesel stratejik dengeyi korumak için ortak çaba göstermeye davet etti. Nükleer güçlerini modernize etme çalışmaları ise nükleer güvenliği artırmayı ve Çin’e yönelik nükleer tehditleri caydırmayı hedefliyor.
Nükleer Kapasite ve Uluslararası İşbirliği
Çin’in nükleer kapasitesinin ABD ve Rusya ile eşit seviyede olmadığı vurgulanıyor. Bu nedenle Çin, üçlü nükleer silahsızlanma müzakerelerine katılmanın adil ve uygulanabilir bir talep olmadığını savunuyor. Buna rağmen Çin, uluslararası nükleer silahsızlanma mekanizmalarıyla işbirliğini sürdürmeye devam ediyor ve nükleer politika konusunda şeffaflığını koruyor.
