Yeni yılın başlamasıyla birlikte Avrupa’da iş değişikliği planları hız kazandı. Ocak ayı, şirketlerin işe alım politikalarını güncellediği, çalışanların ise kariyerlerine yön vermek için adım attığı bir dönem olarak öne çıkıyor. Bu süreçte maaş düzeyi, birçok çalışan için en belirleyici unsur olmaya devam ediyor.
Eurostat tarafından paylaşılan 2024 yılı verileri, Avrupa Birliği genelinde çalışan başına yıllık ortalama maaşın 39 bin 808 euro seviyesinde olduğunu ortaya koydu. Ancak bu ortalama, ülkeler arasındaki büyük uçurumu gizlemiyor. En düşük ve en yüksek maaş arasındaki farkın 5 kattan fazla olması, Avrupa’daki gelir dağılımını yeniden tartışmaya açtı.
Zirve ve dip arasındaki fark büyüyor
Verilere göre yıllık ortalama maaş Bulgaristan’da 15 bin 387 euro seviyesinde kalırken, Lüksemburg’da bu rakam 82 bin euroya kadar yükseliyor. Lüksemburg’un yanı sıra Danimarka, İrlanda, Belçika, Avusturya ve Almanya da çalışan başına yıllık ortalama gelirin 50 bin euronun üzerinde olduğu ülkeler arasında yer alıyor.
Listenin alt sıralarında ise Bulgaristan’a ek olarak Yunanistan ve Macaristan bulunuyor. Bu ülkelerde yıllık ortalama maaş 20 bin euronun altında seyrediyor. Genel tablo, Batı ve Kuzey Avrupa’da maaşların daha yüksek, Doğu ve Güneydoğu Avrupa’da ise daha düşük olduğunu gösteriyor.
Maaşları belirleyen temel etkenler
Uzmanlara göre ülkeler arasındaki maaş farklarının arkasında ekonomik yapı ve verimlilik öne çıkıyor. Finans, bilişim ve ileri teknoloji gibi katma değeri yüksek sektörlerin güçlü olduğu ülkelerde ücretler daha yüksek seviyelerde oluşuyor. Tarım, tekstil ve temel hizmetlerin ağırlıkta olduğu ekonomilerde ise maaşlar görece düşük kalıyor.
Sendikaların gücü, toplu iş sözleşmelerinin kapsamı ve yasal asgari ücret uygulamaları da maaş seviyelerini doğrudan etkileyen faktörler arasında gösteriliyor. Özellikle sendikalaşma oranlarının düşük olduğu ülkelerde çalışanların pazarlık gücünün zayıfladığı belirtiliyor.
Satın alma gücü hesabı tabloyu değiştiriyor
Maaşlar satın alma gücüne göre değerlendirildiğinde ülkeler arasındaki fark belirgin biçimde azalıyor. Satın alma gücü standardına göre yıllık ortalama maaşlar Yunanistan’da 21 bin 644 seviyesinden başlarken, Lüksemburg’da 55 bin 51’e kadar çıkıyor. Bu hesaplama ile en yüksek ve en düşük maaş arasındaki fark 2,5 kata kadar geriliyor.
Bu ölçüte göre Lüksemburg yine ilk sırada yer alırken, Belçika, Danimarka, Almanya ve Avusturya üst sıralardaki yerini koruyor. Yunanistan, Slovakya, Macaristan, Bulgaristan ve Estonya ise listenin alt kısmında bulunuyor.
Önümüzdeki yıllar için beklenti
Mevcut artış eğiliminin devam etmesi halinde Avrupa Birliği genelinde ortalama maaşın 2025 yılında yıllık 41 bin 600 euroya, 2026’da ise 43 bin 400 euroya yükselmesi bekleniyor. Ancak uzmanlar, bu artış hızının ülkeden ülkeye ciddi farklılık göstereceğine dikkat çekiyor.
